Young Collectors Circle

Art of Collecting: Katja Weitering

Katja Weitering met Sunrise-Switzerland, Pippilotti Rist
© Laura Hein

In de serie Art Of Collecting laten we jonge verzamelaars in woord en beeld zien met één van hun favoriete kunstwerken. In het eerste artikel uit de serie: Katja Weitering over haar eerste kunstwerk. Deze serie is tot stand gekomen in samenwerking met fotograaf Laura Hein.

The Collector

Katja Weitering is hoofd projectbureau van Museum Catherijneconvent. Ze woont samen met haar man Stefan en hun twee kinderen Eli (8) en Ada (6).

Het was liefde
op het eerste gezicht

The Artwork

De foto is van Pipilotti Rist en heet Sunrise-Switzerland. Ik kende haar werk al wel, onder andere van een grote overzichtstentoonstelling in Boijmans van Beuningen. Het was liefde op het eerste gezicht. Het verstilde beeld van die oplichtende hand sprak mij meteen aan, en dat is in al die jaren - ik kocht het in 2003 - zo gebleven. Die aantrekkingskracht is moeilijk te verklaren. De chemie die je kunt voelen met een kunstwerk kan op verschillende manieren tot stand komen. Soms is het een acquired taste: door kennis te nemen van de achterliggende filosofie van de kunstenaar of het ontstaansproces kun je een werk gaan waarderen. En soms is het dus liefde op het eerste gezicht.

Ik weet weinig over het ontstaan van deze specifieke foto, het is een still uit een video van Rist. Maar in dit geval maakt me dat niet uit omdat het beeld voor mij persoonlijk een sterke betekenis heeft. Ik zie het verzamelen van kunst ook als een manier om ‘momenten’ uit je leven te verzamelen. De verwerving van een werk markeert vaak een bepaalde fase of gebeurtenis in je persoonlijke ontwikkeling. Daarom denk ik dat bepaalde kunstwerken je hele leven lang meegaan. Ze vormen als het ware een ‘album’ waar je doorheen kunt bladeren.

Ik zie het verzamelen van kunst als een manier om ‘momenten’ uit je leven te verzamelen

Dit was het eerste kunstwerk dat ik via een veiling verwierf. Ik heb het indertijd gekocht bij Glerum, nu AAG. Ik had al eerder werk gekocht via een galerie: dan heb je een gesprekspartner in de vorm van de galeriehouder. Maar bij een veiling valt er weinig te onderhandelen en zijn er bijna altijd kapers op de kust in de vorm van andere bieders. Om mezelf te beschermen heb ik een schriftelijk bod achtergelaten. Op die manier kon ik controle houden over het maximale bedrag dat ik wilde betalen. Daarbij moet je trouwens wel altijd rekening houden met ‘opgeld’ , het bedrag dat nog bovenop de hamerprijs komt. Als je een schriftelijk bod achterlaat biedt de veilingmeester namens jou tijdens de veiling zelf. Ik schrok trouwens wel toen ik bericht kreeg dat ik de foto daadwerkelijk had verworven. Omdat je schriftelijk biedt is het proces wat afstandelijker, maar ik raad beginnende verzamelaars zeker aan om er eens mee te experimenteren.

The Collection

Ik collectioneer niet vanuit een bepaald concept of achterliggende gedachte. Mijn verzameling is een los verband van werken die mij persoonlijk raken of een bepaalde symbolische betekenis hebben. Zo heb ik een schilderij van de materieschilder Bram Bogart, behorende tot de naoorlogse generatie van expressieve schilders. Ik heb ooit een tentoonstelling met zijn werk samengesteld en ben toen onder de indruk geraakt van zowel zijn werk als van de radicale positie die hij als schilder heeft ingenomen, tegen de tijdgeest in.

Mijn vrienden lachten zich suf, zoveel geld voor zo’n klein formaat. Maar het schilderij is tot op de dag van vandaag een van de ‘ grootste’ werken in mijn bescheiden verzameling.

Een andere belangrijke kunstenaar voor mij is JCJ van der Heyden, ook van de naoorlogse generatie. Ik bewonder de eenvoud en conceptuele kracht van zijn werk. Omdat mijn financiële middelen indertijd beperkter waren kon ik me maar een schilderijtje van 4 x 12 cm van JCJ van der Heyden veroorloven. Mijn vrienden lachten zich suf, zoveel geld voor zo’n klein formaat. Maar het schilderij is tot op de dag van vandaag een van de ‘ grootste’ werken in mijn bescheiden verzameling. Verder heb ik werk van Rob Voerman, Johannes Schwartz, Eva Schwab en Gerald van der Kaap.

De laatste aankoop is een keramisch masker van Jennifer Tee, een hedendaagse kunstenares. Ook weer een geval van liefde op het eerste gezicht. Ik houd ervan kunstenaars van verschillende generaties en werken in verschillende media met elkaar te combineren. Hierdoor ontstaan onverwachte verbanden en onbedoelde ‘gesprekken’ tussen kunstwerken.

Ik verzamel niet aan de hand van een bepaald thema. Het is een persoonlijke collectie gebaseerd op of een werk mij aanspreekt. Ik zoek dan ook niet gericht naar nieuwe werken, ik laat me verrassen. Als ik een beurs of een galerie bezoek ben ik altijd nieuwsgierig, mijn antennes staan open zeg maar. Alles begint met kijken, hoe presenteert een kunstwerk zich aan je. Het is een spel met het oog. Als ik een aankoop doe maak ik meestal gebruik van de KunstKoopregeling. Als geld geen rol zou spelen, kies ik een werk van één van de grandes dames van de kunst, een werk van de autonoom textielkunstenaar Sheila Hicks en een sculptuur van Barbara Hepworth.

Kunst voegt bezieling toe. Een zwaar woord misschien, maar zo zie ik het echt. In de waanzin en hectiek van alledag fungeren kunstwerken in je directe leefomgeving als een soort andere dimensie. Ze vragen aandacht en tijd. Maken je aan het lachen, stemmen tot reflectie. Een soort vrienden, maar dan van het soort dat niet terugpraat.

Kunst voegt bezieling toe. Een zwaar woord misschien, maar zo zie ik het echt.

Ik heb eenmaal een foto verkocht via Sotheby’s. Daar heb ik lang over getwijfeld. Je verzamelt toch om te behouden. Het voelde als een soort ‘verraad’ aan het werk. Maar het is ook mooi als werk weer kan rouleren en als je binnen je eigen verzameling plaats kunt maken voor andere werken. In dit geval was het een kwetsbare foto, die niet achter glas was ingelijst. Ik maakte me zorgen over de conditie van het werk hier in huis. De foto was sinds de aankoop fors in waarde gestegen. Ik merkte dat ik de foto niet meer ophing en er geen goede plek voor kon vinden. Dat waardevolle werk werd ineens een last. Sotheby’s gaf goed advies. De foto werd in Londen geveild, ik kon de veiling live via een stream bekijken: een wonderlijke ervaring. Ik hoop dat iemand anders nu van het werk geniet. Een deel van de opbrengst heb ik in heel banale zaken geïnvesteerd, zoals een auto. Dat is wel een scherp contrast met zoiets tijdloos als een kunstwerk. Ook heb ik een prachtig pak gekocht van het modemerk Kenzo. Ik houd van mode en ook dat is tijdloos.

Tips & tricks

Oriënteer je breed op de markt, bezoek naast galeries ook veilinghuizen en studio’s van kunstenaars zelf. Ontmoet kunstenaars en raak met ze in gesprek - het zijn net mensen. Zie het verzamelen als een spel, een ontdekkingstocht, een verkenning. Til er niet te zwaar aan, maar heb met name plezier en laat je verrassen.

Foto: Laura Hein